Lazuri Enstitu

Lazuri do Lazepeşi Oxori
Ana Sayfa Blog

Laz Enstitüsü, 7 Kasım’ı Lazca Dil Günü ilan etti! – Bianet

Laz Enstitüsü, dünyada yok olma tehlikesi altında olan diller arasında yer alan Lazcanın korunması, yaşatılması ve bu konuda farkındalık oluşturulması için 7 Kasım’ı Lazca Dil Günü ilan etti.

Laz dili ve kültürünün yaşatılması amacıyla 2013’te kurulan Laz Enstitüsü, 7 Kasım’ı Lazca Dil  Günü olarak ilan etti. Dünyada yok olma tehlikesi altında olan diller arasında yer alan Lazcanın korunması, yaşatılması ve bu konuda farkındalık oluşturulması amacıyla belirlenen gün kapsamında çeşitli etkinlikler planlanıyor.

TIKLAYIN -“Öğrencilerde Lazcanın ayrı bir dil olduğu bilinci oluştu”

Laz Enstitüsü’nden yapılan açıklamada şöyle denildi:

Neden 7 Kasım?

“Türkiye’de Laz dilinin ve kültürünün yaşatılması yönünde çalışmalar 1990’lı yıllarda başladı. İlk Laz kültür dergisi olan OGNİ (duy, anla) 1993 yılının Kasım ayında yayın hayatına başladı. Ama daha da öncesi ilk Lazca gazete olan Mç’ita Murutsxi (Kızıl Yıldız) İskender Tzitaşi ve arkadaşları tarafından 7 Kasım 1929’da Sovyetler Birliği içinde özerk bir cumhuriyet olan Abhazya’da yayınlandı. Tamamı Lazca olan ve Latin harfleriyle hazırlanan gazete, Lazca okuryazarlığının artırılması ve Lazcanın yazılı bir dil haline gelmesini amaç ediniyordu.

Kazım Koyuncu

“7 Kasım’ın başka bir açıdan önemi de Laz müzisyen Kazım Koyuncu’nun doğum günü olması. Lazcanın Türkiye’de tanınması ve sevilmesine büyük katkısı olan Kazım Koyuncu, Laz gençleri tarafından da çok sevilen ve örnek alınan bir kişiliktir. Bütün bu özellikler bir araya geldiğinde simgesel olarak 7 Kasım’ın Lazca Dil Günü olarak belirlenmesi ve kutlanması bir değere işaret ediyor.

Bütün oklar 7 Kasım’ı gösterdi

“Lazca Dil Günü için yapılan birebir görüşmeler ve sosyal medya üzerinden yapılan fikir alışverişi 7 Kasım’ı işaret etti. Bunun üzerine ortak mutabakat sonucu bu tarih belirlendi. Her yıl çeşitli etkinliklerle kutlanması planlanan Lazca Dil Günü, Lazca ve bütün tehlike altındaki diller için farkındalık oluşturulmasına yararlı olmayı amaçlıyor.

TIKLAYIN-Laz Enstitüsü’nden çağrı: #lazurinenaşeni*

İlk Lazca Dil Günü kutlandı

İlk Lazca Dil Günü kutlaması bu yıl 7 Kasım’da gerçekleşti. Zoom üzerinden yapılan etkinliğe yurtiçi ve dışından Lazca üretimleri olan çok sayıda sanatçı, yazar, şair ve aktivistin yanısıra, Laz Kültür ve Dayanışma Derneği, Tehlike Altındaki Diller Ağı bileşenlerinden İstanbul Kafkas Kültür Derneği, Zaza-Der, Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği-HADİG temsilcileri katıldı. Lazca şiirlerin okunduğu, Lazca şarkıların söylendiği etkinlikte Lazcanın güncel durumu üzerine konuşmalar yapıldı. Etkinliğin video kaydına youtube/Laz Enstitüsü kanalından (aşağıdaki linkten) ulaşılabilir.

Haberin Linki: https://m.bianet.org/bianet/azinliklar/253029-laz-enstitusu-7-kasim-i-lazca-dil-gunu-ilan-etti

Lazca Eğitici Eğitimi 12 Haziran’da Başlıyor!

Temmuz 2020 yılında AB Türkiye Delegasyonu mali desteğiyle başlayan “Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi” kapsamında, Türkiye’deki tehlike altındaki diller ile ilgili farkındalık çalışmaları yapmayı ve bu alanda çalışan sivil toplum örgütleri arasında ağ oluşturmayı amaçlayan faaliyetler yürütüyoruz. Bu güne kadar, tehlike altındaki dilleri güçlendirmek ve farkındalık yaratmak hedefiyle ağlar kurduk, ortak çağrılar yaptık, videolar yayınladık ve eğitimler düzenledik. Projenin faaliyetleri arasında, tehlike altındaki dilleri tanıtma ve yaşamalarına destek olma amacıyla eğitimlerimiz devam ediyor.

Bu proje kapsamında, üç sene boyunca düzenlenecek Lazca  Eğitici Eğitimlerinin ilki haziran 2021’de gerçekleşecek. Türkiye’den farklı uzman ve akademisyenlerin eğitici olarak katılacağı bu programda örnekler ile eğitici adaylarının Lazca eğitimi konusunda ihtiyaçları olan bilgiler paylaşılacak.

Eğitimde yer alan oturum konuları şu şekilde; Lazca Nasıl Bir Dildir? Temel Lazca Dil Bilgisi, Lazcanın Dünya Dilleri İçindeki Yeri, Teknoloji Destekli Dil Öğrenimi, Dünden Bugüne Lazca Öğretim Materyalleri, Lazca Öğretimde Materyal Geliştirme, Yabancı Dil Öğretimi Yöntem ve Teknikleri, Lazca Öğretimde Deneyim Paylaşımı.

Zoom üzerinden senkron, Canvas üzerinden asenkron olarak verilecek eğitimin sonunda katılımcılara katılım belgesi verilecektir.

Lazcayı en az orta düzeyde bilen ve öğretmek isteyen herkes eğitime başvurabilir, eğitim ücretsiz ve kontenjanla sınırlıdır.

Lazca Eğitici Eğitimi başvuru linki: https://forms.gle/Y1SPFDFKcDQrmDzJA

21 ŞUBAT DÜNYA ANADİLİ GÜNÜ KUTLU OLSUN

Dünyada her iki haftada bir dil yok oluyor. Dünya üzerinde konuşulan dillerin yarısı yok olma tehlikesi altında. 2008 yılında UNESCO dünyada dilsel farkındalık yaratmak ve çok dilliliği teşvik etmek için 21 Şubat’ı Dünya Anadili Günü ilan etti.
Türkiye’de kamu desteğinden yoksun ve görünür olmayan 30’dan fazla dil konuşuluyor. Dillerin ve kültürlerin insanlığın ortak mirası olduğundan hareketle, tehlike altındaki dil ve kültürlerin Türkiye’de de kültür mirası olarak tanınması, korunması ve yaşatılması amacıyla 2020 yılında Laz Enstitüsü ve İstanbul Kafkas Kültür Derneği ortaklığıyla, AB’nin mali desteği ile yürütülen Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı projesi kapsamında TADNET (Tehlike Altındaki Diller Ağı) kuruldu.
TADNET olarak 21 Şubat Dünya Anadili Günü’nüzü kutluyoruz.

zoom program katılım linki: https://zoom.us/j/98922666802?pwd=dEFoTHY2czNCTndVTUdOdTU0eHdhQT09

Meeting ID: 989 2266 6802
Passcode: 454996

Tehlike Altındaki Diller Masal Festivali başlıyor!

DÜNYA’DA BİR İLK! TEHLİKE ALTINDAKİ DİLLER MASAL FESTİVALİ BAŞLIYOR

Laz Enstitüsü ve İstanbul Kafkas Kültür Derneği ortaklığı ile yürütülen Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı projesi kapsamında düzenlenen “Tehlike Altındaki Diller Masal Festivali” 4-5 Haziran 2022 tarihlerinde Kadıköy Belediyesi Yeldeğirmeni SANAT’ta gerçekleşecek.
Avrupa Birliği tarafından desteklenen Tehlike Altındaki Diller Masal Festivali, UNESCO tarafından Türkiye’de tehlike altında olduğu tespit edilen dillerin masallarını bir araya getirmesiyle ülkemizde ve dünyada ilk olmasıyla öne çıkıyor. Festivalin genel yönetmenliğini İsmail Avcı Bucaklişi, sanat yönetmenliğini Turna Sümeyye Anıl yapmaktadır.

Festivalde UNESCO tarafından tehlike altında olduğu tespit edilen Türkiye’deki dillerin tamamında masal dinletileri olacak. Bu yönüyle dünyada bir ilk olma niteliği taşıyan festivalde, tehlikede bulunan 14 dilin konuşurları tarafından anlatılacak masalların yanı sıra Özcan Geçer “anadili temalı sergi” ile, Peradi Ensemble tehlike altındaki dillerde seslendirecekleri şarkılarla; Alevi-Dersim müziği araştırmacı ve icracısı Kemal Kahraman “Sözlü Hafızada Şahmaran”, Hıdır Eren “Zaza Masalları”, Hikmet Akçiçek “Hemşin Masalları”, İsmail Avcı Bucaklişi ise “Laz Masalları” üzerine söyleşiler ile yer alacaklar.

FESTİVALDE TÜRKİYE’DE BULUNAN TEHLİKE ALTINDAKİ 14 DİLDE MASALLAR ANLATILACAK

Tehlike altındaki diller ve tehlike altındaki dillerde masallar adına tarihi bir gün niteliği taşıyan festivalle birlikte, UNESCO’nun tespitlerine göre Türkiye’de bulunan 14 yok olmaya yüz tutmuş dilin sesi dünyaya duyurulacak ve bu dillerdeki masalların dokümantasyonu yapılacak. Lazca, Çerkezce, Pomakça, Zazaca, Batı Ermenicesi, Suryoyo, Gürcüce, Abhazca/Abazaca, Karadeniz Rumcası (Romeika), Romanes, Surayt, Gagauzca, Hemşince, JudeoEspanyol(Ladino), Türkiye’de yok olmaya yüz tutmuş bu 14 dildeki masal anlatımlarıyla eşsiz bir gün yaşanacak.

Ücretsiz ve yetişkinlere yönelik olacak festival Kadıköy Belediyesi Yeldeğirmeni SANAT’ın mekan desteği ile gerçekleşecek. (Yeldeğirmeni SANAT adresi: RasimpaşaMahallesi, İskele Sokak, No: 43/1 Kadıköy/ İstanbul.)

Festival ekibi; Tehlike Altındaki Diller Ağı/TADNET bileşenlerinden Laz Enstitüsü, ZAZA-DER(Zaza Dil ve Kültür Derneği), HADİG (Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği), Midyat Süryani Kültür Derneği, İSPOD (İstanbul Pomak Kültür Derneği), suryaniler.com, Gürcü Kültür Evi, İKKD (İstanbul Kafkas Kültür Derneği), RomaniGodi ile Kadıköy Belediyesi Yeldeğirmeni SANAT Yönetmeni Saba Sümer ve Kadıköy Belediyesi YeldeğirmeniSANAT çalışanları, Karen Gerson Şarhon, Özgür Kalyoncu (Kalandar Dergisi), Eren Özmen, Serap Irmak, Yasemin Oral,Serkan Baysak, Mehmet-Meliha Şentürk, Güneş Yavrı, Güler Polat, Nuran Abdullah, Ela Gülboy, Güzel Kocadağ, Devrim Tekinoğlu, Menekşe Aydın, Gül Kapar, Aygül Okutan, JenyaYayıkoğlu’nun festival hazırlığı sürecindeki destekleri için teşekkürlerini sunmaktadırlar.

Tehlike Altındaki Diller Masal Festivalinin katılımcılarıve tam programı şu şekildedir:

Eylem Bostancı, Özcan Geçer, Kemal Kahraman, Hıdır Eren, Hikmet Akçiçek, Peradi Ensemble, İsmail Avcı Bucaklişi, Turna Sümeyye Anıl, Canan Şentürk Barışık, Zelal Kocadağ, Ahmet Çelik, Sezgin Kaplan, Gunda Ankvab, Ayhan Gürkan, Bayram Erat, Elmas Şahin, Vildan LokumcuManelişi, Forti Borakas, Mehmet Günaydın, Bedri Diril, Melisa Ferahyan, Viktor Kopuşçu.

Festival hakkında detaylı bilgilere @tadnettr sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz.

4 HAZİRAN 2022 CUMARTESİ

AÇILIŞ  Saat: 13.00

Eylem BOSTANCI(Tehlike Altındaki Diller Ağı)

Özcan GEÇER, “Her Dil Tarihin Arşividir” temalı  anadili sergisi

14.00-14.30 İsmail AVCI BUCAKLİŞİ&Turna Sümeyye ANIL, Lazca&Türkçe Masal Dinletisi

MASAL DİNLETİLERİ

14.30-14.45 Canan ŞENTÜRK BARIŞIK, Gürcüce Masal/ ქართული ზღაპარი

15.00-15.15 Zelal KOCADAĞ, Zazaca Masal/SanıkêZazaki

15.15-15.30 Ahmet ÇELİK, Дзэлыкъуэ АхьмэдÇerkesçe Masal/АдыгэбзэкIэ псысэ

15.30-15.45 Sezgin KAPLAN, Romanca Masal/RomaniVakeripe

15.45-16.00 Gunda ANKVAB, Abhazca/ Abazaca Masal /Аҧсуа лакә

16.15-16.30 Ayhan GÜRKAN, Süryanice Masal/TeşhithoBleşono Suryoyo

16.30-16.45 Elmas BOZTAŞ, Hemşince Masal/Hamşetsnag Hekiyat

17.00-17.15 Bayram ERAT, Pomakça Masal/PumaskiMasale

17.15-17.30 Vildan Lokumcu MANELİŞİ, Lazca Masal/Lazuri Paramiti

PANEL

17.30-18.00 Hıdır EREN, Zaza Masallarına Kısa Bir Yolculuk Jung’cu Psikoanalitik  Bir Çözümleme

SERGİ 4-5 HAZİRAN 2022 CUMARTESİ-PAZAR

13.00-18.00 Özcan GEÇER, “Her Dil Tarihin Arşividir” temalı  anadili sergisi

5 HAZİRAN 2022 PAZAR

PANELLER

13.00-14.00 Kemal KAHRAMAN Sözlü Hafızada Şahmaran

16.00-16.30 Hikmet AKÇİÇEK, Hemşin Masalları/Hamşenin Hekiatnere

16.30-17.00, İsmail AVCI BUCAKLİŞİ, Laz Masalları/Lazuri P̌aremetepe

MASAL DİNLETİLERİ

14.15-14.30 Forti BORAKAS, Purim Destani/Epope de Purim

14.30-14.45 Bedri DİRİL, Surayt Masal/KhukkiyatedSuraye

14.45-15.00 Mehmet GÜNAYDIN, Karadeniz Rumcası/Romeika Paramyθi

15.15-15.30 Melisa FERAHYAN, Batı ErmenicesiMasal/Հայերէն հէքեաթ

15.30-15.45 Viktor KOPUŞÇU, Gagauzca Masal

KONSER  

17.30-18.30 Peradi Ensemble

KAPANIŞ

Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü İşbirliğinde Lazca Eğitici Eğitimi Düzenlendi

Lazca’nın 2013 yılında seçmeli ders olarak okullara girmesiyle Lazca eğitim verebilecek öğretmen açığı da ortaya çıkmıştı. Bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü iş birliğinde 2018 yılında 19 öğretmene Lazca Eğitici Eğitimi verilmişti. Lazca eğitim verecek öğretmen sayısının azlığı ve okullarda Lazca’nın seçmeli ders olarak yeteri kadar tanıtılmaması nedeniyle Lazca’yı tercih eden öğrenci sayıları da yıldan yıla azalma gösterdi.

Laz Enstitüsü öğretmen ihtiyacının giderilmesine katkı sağlamak ve Lazca’yı yaşatmak için çeşitli dönemlerde eğitimler vermeye devam etti.

Bu kapsamda Lazca eğitici açığını gidermek için verilen son eğitim İzmir Foça’da gerçekleşti.

Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü arasında daha önce imzalanan protokol kapsamında Laz Enstitüsü kolları sıvadı ve  MEB Sertifikalı Lazca Eğitici Kursu açacağını duyurdu. Nisan ayından Mayıs ayına kadar Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri (MEBBİS) üzerinden başvurular alındı. Başvurular sadece Lazca konuşabilen öğretmenlere açıldı ve başvuruların tamamlanmasıyla İzmir Yeni Foça’da eğitimler başladı.

Yeni Foça – Hizmetiçi Eğitim Enstitüsü’nde 9-13 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşen eğitimin açılış konuşmasını Laz Enstitüsü Başkanı İsmail Avcı Bucaklişi yaptı. Laz Enstitüsü’nün kuruluş amacının Lazca’nın yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması olarak anlatan Bucaklişi, bu konudaki çabalar sayesinde Lazca’nın seçmeli ders olarak okutulmaya başlandığını belirtti. Lazca’nın ders olarak okutulmasına olanak sağlayan Milli Eğitim Bakanlığı ile Laz Araştırmacısı-Yazar Hasan Uzunhasanoğlu gibi sahada çalışanlarına teşekkür eden Bucaklişi, Laz Enstitüsü tarafından hazırlanan ders materyalleri ile ders anlatım videolarına Enstitü’nün sosyal medya hesapları aracılığıyla ulaşılabileceğini söyledi.

Bucaklişi konuşmasına şöyle devam etti: “Bu eğitimde Lazca’yı tanıyacağız, Lazca’nın nasıl bir dil olduğunu öğreneceğiz, Lazca eğitim materyallerini inceleyeceğiz ve seçmeli ders statüsündeki Lazca derslerin nasıl işlenebileceği, çocuklara yönelik eğitim materyallerinin hazırlanışını, Lazca sınavlar ve nasıl değerlendirme yapılabileceğini konuşacağız.

Avrupa Birliği’nin mali desteği ile yürüttüğümüz bu eğitimler için Enstitümüzle protokol imzalayarak Lazca eğitici yetiştirilmesine olanak sağlayan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğüne yürekten teşekkür ediyor, eğitime katılacak öğretmenlerimize başarılar diliyorum. Dilerim bu eğitimlerin sonunda sizlerde okullarınızda nice öğrenciler yetiştirir, Lazca’ya hayat verirsiniz.”

Eğitim kapsamında Türkiye’nin dört bir yanından gelen ve MEB bünyesinde görev yapan 19 öğretmene Lazca Eğitici Eğitimi verildi. Eğitimlere anadili Lazca olan, alanında uzman 5 eğitmen görev aldı. Eğitimin sonunda öğretmenler Lazca Eğitici Sertifikası aldı. 

MEB Sertifikalı Lazca Eğitici Eğitimi başvuruları açıldı

T.C Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü işbirliği ile YAŞAYAN DİLLER VE LEHÇELER LAZCA KURSU açılacaktır.
MEB’e bağlı resmi Ortaokullarda kadrolu olarak çalışan ve Lazca bilen öğretmenler başvuruda bulunabilirler.
Baş vurular MEBBİS üzerinde yapılabilir.
Son Başvuru 02 Mayıs 2022

Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi kapsamında düzenlenen etkinlik Avrupa Birliği tarafından desteklenmiştir.

Dil Statüsü Kazanamamış Diller Webinar’ı 17 Mart Perşembe günü 19.00’da!

Bangor Üniversitesi’nde Dilbilimi alanında akademisyen olan Dr. Marco Tamburelli’nin konuşmacı olduğu “Dil Statüsü Kazanamamış Diller: Zorluklar ve Fırsatlar” webinarımıza davetlisiniz!
Tarih: 17.03.2022 Perşembe
Saat: 19:00 – 20.30Zoom / Online : https://us06web.zoom.us/j/83182899867?pwd=cjZGamExL0xmb0d6UHgrZ1hJM1grdz09
Webinar ID: 831 8289 9867
Passcode: 372640

Youtube / Canlı Yayın : https://www.youtube.com/tadnettr

TADNET Kadınlarından 8 Mart Mesajı

TADNET Kimdir?

Laz Enstitüsü ve İstanbul Kafkas Kültür Derneği’nin girişimi ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun desteği ile yürütülen Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı projesi kapsamında oluşturulmuştur. Türkiye’de konuşulan ve UNESCO kriterlerine göre tehlike altında bulunan diller üzerine hak temelli çalışma yürüten sivil toplum örgütleriyle dayanışma içinde çalışmalarını yürütecektir.

TADNET (Tehlike Altındaki Diller Ağı), Türkiye ve dünyada yok olma tehlikesi altında bulunan dillerin durumunu, bu diller üzerine başarılı ya da başarısız çalışmaları, bu alandaki literatürü Türkiyeli okurlarla paylaşma, aynı zamanda, dünyanın farklı coğrafyalarında faaliyet yürüten benzer STK ve ağlarla ilişkilenme amacındadır.

SESİ KISILAN DİLLERİN ORTAK ÇIĞLIĞI YÜKSELDİ

dünya anadili günü etkinliği
21 Şubat Dünya Anadili Günü etkinliği Anadilleri tehlike altında olan dil temsilcilerini bir araya getirdi.

Tehlike Altındaki Diller Ağı (TADNET) çatısı altında toplanan ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan dilleri yaşatmak için yola çıkan 7 sivil toplum kuruluşu 21 Şubat Uluslararası Anadil Günü’nde bir araya geldi.


Laz Enstitüsü, İstanbul Kafkas Kültür Derneği, İstanbul Pomak Kültür Derneği, Zaza-Der, Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği (HADİG), Midyat Süryani Kültür Merkezi, süryaniler.com’un işbirliğinde düzenlenen buluşmanın adresi İstanbul Üsküdar Altunizade Kültür Merkezi’ydi.

Anadil Günü buluşmasında farklı dilllerden şarkılar, türküler söylendi, Laz, Süryani, Çerkes ve Zaza mutfaklarından lezzetlerin tadına bakıldı. Diller farklı olsa da söylenmek istenen aynıydı, dillerin, değerlerin yaşatılması için sesi kısılan tüm dillerin ortak çığlığı yükseldi salondan…

Programda Laz- Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi Koordinatörü Eylem Bostancı proje kapsamında oluşturulan Tehlike Altındaki Diller Ağı TADNET’in amacını ve önemini anlattı. Bostancı, başta Laz Enstitüsü olmak üzere TADNET çatısı altında olan her topluluğun dilini korumak ve yaşatmak için çalıştığının altını çizdi ve sözlerini şöyle sürdürdü:


İstanbul Pomak Kültür Derneği Başkanı Bayram Erat ise konuşmasında anadilin önemine vurgu yaptı. Erat, “Bizler, yok olma tehlikesi altındaki dillerimizi şehirlere, çağdaş dünyaya uydurmaya çalışıyoruz ve birlikte bir yol bulacağız. Bu yol ile kimliğimizi, dilimizi, kültürümüzü yaşatacağız. Tehlike Altındaki Diller Ağı TADNET olarak masallarımızı birlikte anlatacağız, türkülerimizi birlikte söyleyeceğiz, yeni bir ses, yeni bir fikir, yeni bir enerji olacağız. Ustanın dediği gibi, Bir ağaç gibi tek ve hür, bir orman gibi kardeşçesine…” ifadelerine yer verdi.

“TADNET olarak, bugüne kadar sesi yeterince duyulmayan dillerin sesi olmak, bu dilleri konuşan halkların temsiliyetlerini yükseltmek ve yüksek sesle biz de buradayız demek üzere varız.”

İstanbul Okan Üniversitesi Öğretim Üyesi Doktor Murat Topçu-Papşu ise İstanbul Kafkas Kültür Derneği adına söz aldı. Papşu, tehlike altındaki dillerin eğitim öğretim hayatındaki yerine değindi. Türkiye’de konuşulan dillerin tam bir envanterinin çıkarılmadığını, bu dilleri korumak ve geliştirmek için bir programın olmadığını belirten Papşu, okullarda “Yaşayan Diller ve Lehçeler” adı altında seçmeli ders olarak okutulan 8 dil bulunmasına rağmen bu derslerin seçimi ve sınıf oluşturulması ile ilgili çeşitli sorunlar yaşandığını ifade etti.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Yabancı Diller Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doktor Yasemin Oral ise “Tehlike Altındaki Diller Bağlamında Anadili” sunumunda dünyada ve Türkiye’de tehlike altındaki dillere ilişkin istatistiksel verileri paylaştı.
Akademisyenler kürsüyü bir de çocuk konuşmacıya teslim etti. Zaza-Der’den Zelal Kocadağ’ın anadili ve çocukluk üzerine yaptığı konuşma salondakilerden büyük alkış aldı.

Programda Tehlike Altındaki Diller Müzik Dinletisi ile konuklara eşsiz bir müzik ziyafeti sunuldu. Romanes dilinde şarkılar söyleyen Amare Gilav grubu ile başlayan dinletide Bahar & Anıl Gündüz Zazaca, Gökhan Alptekin Lazca, Deju Gub korosu ise Çerkesçe şarkılar ile dinleyenlere keyif dolu dakikalar yaşattılar. Tehlike altındaki farklı dillerde şarkılar söyleyen çocuk müzisyen Jara Çimen ise performansıyla göz doldurdu.

Sunuculuğunu Zaza-Der’den Şükran Lilek Yılmaz’ın yaptığı etkinlikte, TADNET tanıtım filmi ile “Karşılaşmalar” isimli Süryanice konulu kısa film gösterildi.
Ayrıca etkinlik alanında farkındalık oluşturulması amacıyla dillerin tehlike altında oluşuna dikkat çeken çok sayıda posterin yer aldığı bir sergiye yer verildi.
Programın sonunda tüm katılımcılara etkinlik anısına TADNET çantası ve tehlike altındaki diller ile ilgili görselleri barındıran küçük fotoblok görseller hediye edildi.

TADNET

ONLİNE LAZCA EĞİTİMLERE REKOR KATILIM

Laz Enstitüsü Online Lazca Dersler
Laz Enstitüsü Ekim ayında (2021) ücretsiz olarak online Lazca Dersler düzenledi.

Lazcayı ayakta tutmak ve Laz kültürünü; gelenek görenekleri, dili, tarihi, mimari anlayışı gibi tüm değerleri ile yaşatmak için kurulan Laz Enstitüsü, ücretsiz Lazca eğitiminde rekora koştu.

Laz Enstitüsü Başkanı İsmail Bucaklişi, Lazca eğitimi için Türkiye’nin yanı sıra Avrupa ve Amerika’dan 300’ün üzerinde başvuru aldıklarını belirterek, eğitimlerin başlangıç seviyesinin tamamlandığını duyurdu.

Dünyanın dört bir yanından yetişkinler için alınan başvuruların ardından eğitimler başladı. Laz Enstitüsü öncülüğünde yaklaşık 10 yıldır devam eden eğitimler, Covid 19 nedeniyle bu yıl online olarak gerçekleştirildi.

Kursiyerlerin Lazca eğitim seviyelerine göre başlangıç ve orta seviye olmak üzere sınıflar oluşturuldu. Aynı anda 9 sınıf açıldı ve farklı Lazca öğretmenleri tarafından her bir sınıf için toplam 12 saat başlangıç seviyesinde Lazca eğitim verildi. 1 Kasım 2021’de başlayan başlangıç seviye eğitimler 30 Ocak 2022’de tamamlandı. Tamamen ücretsiz verilen eğitim için kullanılacak kaynak kitaplar da Laz Enstitüsü tarafından hazırlandı. Online Lazca eğitimlerde Lazuri Doviguram adını taşıyan Lazca ders kitabı eğitim materyali olarak kullanıldı.

Enstitü ayrıca Lazca öğrenmek isteyenler için 14 farklı video içeriği hazırladı ve bu görsel içerikler youtube kanalı aracılığıyla Lazcayı öğrenmek isteyenlere sosyal medya üzerinden sunuldu.

Eğitimlerin amacı, Lazca okur yazarlığı geliştirmek ve özellikle sosyal mecralarda Lazca’nın kullanırlılığını yaygınlaştırmak.

Lazca’nın seçmeli ders olmasından, ders kitaplarına girmesine hatta 7 Kasım’ın Lazca Dil Günü ilan edilmesine kadar bir çok çalışmada öncü rol üstlenen Laz Enstitüsü Başkanı İsmail Bucaklişi, ücretsiz verilen Lazca eğitimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bucaklişi, “Lazca eğitimi yıllardır veriyoruz ama ilk kez bu kadar yoğun bir başvuru aldık ve doğrultuda ilk kez bu kadar çok sınıf açabildik. Türkiye’nin her tarafından, Avrupa ve Amerika’dan eğitime katılan kursiyerlerimiz oldu. Bazıları hiç Lazca bilmiyordu, bazıları orta derece, bazıları ise çok iyi derecede biliyorlardı. Katılımın bu kadar çeşitli, bilen bilmeyen herkesin eğitime ilgi duyması bizim için çok sevindiriciydi. Öyle Ïki iyi derece Lazca bilen kursiyerlerimiz bu eğitimlerin sonunda kendilerinin de Lazca öğretme isteği duyduklarını, eğitici olmak istediklerini belirttiler. Bu durum ise sevindirici olduğu kadar Lazca’ya sahip çıkma, yaşatma anlamında hem umut verici hem de Enstitü olarak yol kat ettiğimizi gösteriyor.”

Laz Enstitüsü
2013 yılında İstanbul’da kurulan Laz Enstitüsü Lazca okur-yazarlığın gelişmesi, Lazcanın yazılı bir dil haline gelmesi için çalışıyor. Enstitü, MEB ile imzaladığı bir protokol ile 2014-2018 yılları arasında Ortaokul 5,6,7 ve 8. Sınıflar için Lazca ders kitapları hazırladı. 2016-2018 yılları arasında Avrupa Birliği tarafından desteklenen Yaşayan Lazca projesini başarı ile tamamlayan Enstitü, yine Avrupa Birliği tarafından desteklenen Temmuz 2020’den beri Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi kapsamında pek çok farklı başlıklarda çalışmalarını sürdürüyor.

Laz Enstitüsü

Dünya Anadili Günü Etkinliği 20 Şubat’ta!

21 Şubat Uluslararası Dünya Anadili Günü Kutlu Olsun.
Günümüz dunyasında yer yüzünde binlerce dil tehlike altında. Her iki haftada 1 dil ölüyor. UNESCO Lazcanın ciddi tehlike altında bir dil olduğunu belirtiyor. Bu durum Türkiye’de konuşulan Lazca dışındaki diller için de geçerli. Bir kaç nesil sonra anadilimiz Lazcanın sesi 4 bin yıldır var olduğunu topraklarda artık duyulmaz olacak.
Bizler Lazcanın yaşaması, geleceğin Laz çocuklarına aktarılabilmesi için çabalıyoruz. Siz de bu çabanın bir parçası olabilir, Lazcanın yaşamasına destek olabilirsiniz.
Nasıl mı?
Çocuklarınızın yanında Lazca konuşarak.
Etkinliğimize davetlisiniz.

Laz Enstitüsü, 7 Kasım’ı Lazca Dil Günü ilan etti – Birgün

7 kasım lazca dil günü kutlu olsun
Laz Enstitüsü 7 Kasım'ı Lazca dil günü ilan etti.

Laz Enstitüsü, ilk Lazca gazete olan Mç’ita Murutsxi’nin (Kızıl Yıldız) 1929’da Sovyetler Birliği içinde özerk bir cumhuriyet olan Abhazya’da yayınlandığı ilk tarih ve Kazım Koyuncu’nun doğum günü olması nedeniyle 7 Kasım’ı Lazca Dil Günü ilan etti.

Laz dili ve kültürünün yaşatılması amacıyla 2013 yılında kurulan Laz Enstitüsü, 7 Kasım’ı Lazca Dil Günü olarak ilan etti. Dünyada yok olma tehlikesi altında olan diller arasında yer alan Lazcanın korunması, yaşatılması ve bu konuda farkındalık oluşturulması amacıyla belirlenen gün kapsamında çeşitli etkinlikler planlanıyor.

NEDEN 7 KASIM?

Türkiye’de Laz dilinin ve kültürünün yaşatılması yönünde çalışmalar 1990’lı yıllarda başladı. İlk Laz kültür dergisi olan OGNİ (duy, anla) 1993 yılının Kasım ayında yayın hayatına başladı. Ama daha da öncesi ilk Lazca gazete olan Mç’ita Murutsxi (Kızıl Yıldız) İskender Tzitaşi ve arkadaşları tarafından 7 Kasım 1929’da Sovyetler Birliği içinde özerk bir cumhuriyet olan Abhazya’da yayınlandı. Tamamı Lazca olan ve Latin harfleriyle hazırlanan gazete, Lazca okur yazarlığının artırılması ve Lazcanın yazılı bir dil haline gelmesini amaç ediniyordu. 7 Kasım’ın başka bir açıdan önemi de Laz müzisyen Kazım Koyuncu’nun doğum günü olması. Lazcanın Türkiye’de tanınması ve sevilmesine büyük katkısı olan Kazım Koyuncu, Laz gençleri tarafından da çok sevilen ve örnek alınan bir kişiliktir. Bütün bu özellikler bir araya geldiğinde simgesel olarak 7 Kasım’ın Lazca Dil Günü olarak belirlenmesi ve kutlanması bir değere işaret etmektedir.

Mç’ita Murutsxi (Kızıl Yıldız)

BÜTÜN OKLAR 7 KASIM’I GÖSTERDİ

Lazca Dil Günü için yapılan birebir görüşmeler ve sosyal medya üzerinden yapılan fikir alışverişi 7 Kasım’ı işaret etti. Bunun üzerine ortak mutabakat sonucu bu tarih belirlendi. Her yıl çeşitli etkinliklerle kutlanması planlanan Lazca Dil Günü, Lazca ve bütün tehlike altındaki diller için farkındalık oluşturulmasına yararlı olmayı amaçlıyor.

7 KASIM 2021’DE İLK LAZCA DİL GÜNÜ KUTLANDI

İlk Lazca Dil Günü kutlaması bu yıl 7 Kasım’da gerçekleşti. Zoom üzerinden yapılan etkinliğe yurtiçi ve dışından Lazca üretimleri olan çok sayıda sanatçı, yazar, şair ve aktivistin yanısıra, Laz Kültür ve Dayanışma Derneği, Tehlike Altındaki Diller Ağı bileşenlerinden İstanbul Kafkas Kültür Derneği, Zaza-Der, Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği-HADİG temsilcileri katıldı. Lazca şiirlerin okunduğu, Lazca şarkıların söylendiği etkinlikte Lazcanın güncel durumu üzerine konuşmalar yapıldı.

Laz community opens institute to save culture – Hurriyet Daily News

Turkey’s Laz community is establishing an institute in Istanbul to protect its culture and Lazuri language. 

The institute will be opened in the Kadıköy district of Istanbul on Nov. 23 under the leadership of politician and academic Prof. Mehmet Bekaroğlu. 

In 2010, the UNESCO Atlas of the World’s Languages in Danger declares Lazuri as a language. 
He said that even though he is the founding president, in reality late singer Kazım Koyuncu, who died of lung cancer at the age of 34 in 2005, is a founder of the institute. The artist, who was the leader of Turkey’s first ever Lazuri rock band Zuğaşi Berepe, took “the first step” for them, Bekaroğlu said. 

Bekaroğlu insisted they are not aiming at nationalism; they are just trying to protect their language and culture. He also added there is a lack of knowledge in society on Laz culture, and many people think the Laz people are just Black Sea Region residents, “speaking Turkish with a very bad accent.”
“This [perception] is totally meaningless, Laz people have centuries old culture and language,” he said.

Syllabus prepared

The issue of teaching in the mother tongue is a hot subject in the country, but Bekaroğlu said the Education Ministry has said they did not have teachers who can teach Lazuri.

“This year we were preparing a syllabus, we succeeded in opening classes in Istanbul, as well as in the Black Sea region in Artvin’s Fındıklı and Arhavi districts, where 130 students are taking Lazuri classes,” he said. “We are planning to open a private Laz school as well.”

Most of the Laz community is populated in the Black Sea region, but there is a community in Istanbul. Bekaroğlu said the perception of the nation-state created assimilation, but in recent years, Turkey has made an improvement on the issue. 

“Turkey will be a richer country with its ethnic languages and will be multilingual,” Bekaroğlu said. 

“How will your Institute work? What will the agenda be?” asked the Daily News. Bekaroğlu responded, “We will collect all cultural activities under one umbrella. We will work on the Lazuri language and will be preparing school books. We are planning to contact universities to educate Laz teachers… Besides, we would like to organize a Lazuri Congress. The Latin alphabet is not enough, we need two alphabets. Also, we are planning to contact Ankara for a Lazuri TV station.”

Ziller Lazca İçin Çalıyor

Ortaokullarda Seçmeli Lazca Derslerin Olduğunu Biliyor Musunuz?