LAZURİ ENSTİTU

Laz Enstitüsü - Laz İnstitute - Lazepe Do Lazurişi Oxori
Ana Sayfa Blog Sayfa 4

Laz Alfabesi

Laz Alfebesi
Laz Alfebesi

Lazca 1929’dan beri Latin alfabesi ile yazılmaktadır. İlk Laz alfabesini hazırlayan kişi İskender Tzitaşi, 7 Kasım 1929’da Latin harflerine dayalı bir Laz alfabesi (Laz alphabet) geliştirmiştir. Günümüzde kullanılan alfabesi ise 1990’lardan sonra yaygın olarak kulanılmaya başlanan yine Latin harfleri temel alınarak hazırlanmış bir alfabedir ve 35 harf bulunur.

Laz alfabesinde 35 harf vardır. Bunlardan 5’i sesli, 30’u sessiz harftır. Türkçe’deki sesli harfl erden “I, Ö, Ü” Lazca’da yoktur. Lazca’daki 30 sessiz harfin 10 tanesi Türkçe’de yoktur. Bunlar; č,̣ ğ, ǩ, ṕ q, ť, x, ž, ʒ, ǯ harfleriyle gösterilen seslerdir. Geri kalan 20 ses Türkçe’deki gibi okunur.

Lazca bir fiil kökünün başına ve sonuna (ör. oǩo-v-i-sinap-am-t), bazı durumlarda fiil kökünün ortasına ek gelebilir (ör. ǩi-tx-um). Bu yüzden de eklemeli bir dildir. Eklerinin birkaç örneği aşağıda bulunabilmektedir:

Çekimli bir fiilde, özne ve nesne aynı anda bulunabilir (ör. g-żirem).
Bir eylem, kimsenin yararına olmadan nötr olabileceği gibi (ör. p̌-ç̌ar-um)…
Bir eylem, öznenin (ör. i-ç̌ar-ams) ya da nesnenin yararına (ör. u-ç̌ar-ams) gerçekleşebilir.
Hemen hemen bütün fiillerin başına yöneki gelebililir (ör. golo-vulur). Yönekleri fiilin hangi yönde devam ettiğini gösterir.
Lazca fiilin türüne göre (durum ya da hareket fiili oluşu, nesne alıp almaması gibi) üçüncü şahıs özneler yalın halde (ör. bere ‘çocuk’), ergatif halde (ör. bere-k ‘çocuk tarafından’) ya da datif halde (ör. bere-s ‘çocuğa’) olabilmektedir.
Ayrıca, fiilin en başına cümlenin anlamını güçlendiren, kesinlik katan (ho, ko, do, menda gibi) ekler/sözcükler (ör. ko-moxtu) gelebilmektedir.
Bütün bu özellikler Lazcanın fiiller bakımından anlatım günü zengin bir dil olduğunu göstermektedir.

Lazca 1929'dan beri Latin alfabesi ile yazılmaktadır. İlk Laz alfabesini hazırlayan kişi İskender Tzitaşi, 7 Kasım 1929'da Latin harflerine dayalı bir Laz alfabesi (Laz alphabet) geliştirmiştir. Günümüzde kullanılan alfabesi ise 1990'lardan sonra yaygın olarak kulanılmaya başlanan yine Latin harfleri temel alınarak hazırlanmış bir alfabedir ve 35 harf bulunur.
Laz Alfabesi: Latin Alfabesi temel alınarak hazırlanmış 35 harfli Laz Alfabesi.

Lazca çocuk isimleri

Arte (erkek) Tekışık

Tanura (e) Aydınlık

Tanora (e) Safak

Loresima (kız) Papatya

Gubaz (e) Lazkralı

Ʒate (e) Lazkralı

Barnuk (e) Lazkralı

Barva (e) Fırtına

Kiana (e) (k) Dünya

Şana (k) Mutluluk

Loya (k) Tatlı

Mčima (k) Yağmur

Medea (k) Kolhiskralınınkızı

Mzuğa (e) (k) Deniz

İrden (e) Büyüyen

Zifona (e) Fırtına, rüzgar

Moni (k) Boncuk

Taneri (e) Aydınlanmış

ÖRNEK EVULİ

Benim adım Şana dır. Çkimi coxo Şana ren.

Kızıma Medea adını koyacağım. Bozomota/Bozo çkimis Medea coxo gebodvare.

Mčima, güzel bir isimdir. Mčima, mskva ar coxo ren.

Lazlar, çocuklarına Lazca isim koyuyorlar. Lazepek, berepe muşis Lazuri coxope gyoduman.

Lazca Erkek İsimleri

Arte

Evro

İrden

Mukhala

Tanura

Lazca Kız isimleri

Bedi

Barva

Butka

İsina

Liva              

Dadali

Esvara

Ezmoce

İlimba

Liva     

Mani    

Mira     

Peri    

Pavri

Biç’ina

Akoni 

Aşena 

Dirvana 

Ekana

Jurte 

İrday

Lande

Medi

Orena

Şineri            

Bedi :  Talih, kader   

Dadali : Güzel, gül    

Esvara: Her şey,          

Ezmoce : Rüya            

İlimba : Sevilir olan  

Liva : Kar suyu           

Mani : Çabuk, hızlı     

Mira : Yüz, çehre        

Peri : Renk                

Pavri : Yaprak

Lazca Erkek İsimleri

Akoni : Buralı                                                          

Aşena : Lazca’da bir isim     

Dirvana : Gökçe güvercin

Ekana : Lazca’da bir isim     

Jurte : İki ışık, ikinci ışık

İrday : Büyüsün

Lande : Akis, yansıma

Medi : Umut

Orena : Meydan

Şineri : Saygın

Lazca kız isimleri

Aliyoni: Deniz kuşu, martı

Butka : Yaprak

Elva: Yukarı çıkmak

Gyuli: Gül

İsina:Bahçe

Loresima:Papatya

Mani: Çabuk

Nena: Dil

Okro: Altın

Tana: Parla, ışılda

Lazca Erkek İsimleri

Ağani: Yeni

Tanas: Işıldasın

Evro: Kıble rüzgarı

Guroni: Yürekli, cesur

İrden: Büyüyor

Lande: Akis, yansıma

Mapa: Kral

Nogure: İdeal, hedef

Opodrace: Sevgili, kıymetli, biricik

Tanura: Aydınlık

LAZCA EĞİTİCİ EĞİTİMİNİN ÜÇÜNCÜSÜ ÇAYELİ’NDE YAPILDI

Öğretmenlere yönelik Yaşayan Diller ve Lehçeler (YDL) Lazca kursu düzenlenmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü arasında Ekim 2021’de  2.02.06.02.014 sayılı protokol imzalandı. Bu protokol gereği 9-13 Mayıs 2022’de İzmir Yenifoça’da YDL Lazca eğitici eğitiminin birincisi düzenlendi.

Bu eğitimlerin ikincisi Çayeli Hizmetiçi Eğitim Enstitüsü’nde 26-30 Eylül 2022 tarihlerinde, 21 kursiyer öğretmen ve 4 eğitmenin katılımıyla gerçekleşmiştir. 5 gün süren etkinlik dahilinde Doğu Karadeniz bölgesinde görev yapan MEB bünyesindeki öğretmenlere Lazca eğitiminin nasıl verileceğine dair kapsamlı bir eğitim verilmiştir.

Eğitim, İsmail Avcı (Bucaklişi)’nın açılış konuşması ile başlamıştır. Yaşayan Diller ve Lehçeler (Lazca) seçmeli ders kitaplarını ve eğitim müfredatını hazırlayan İsmail Avcı (Bucaklişi), açılış konuşmasında Lazcanın ve Laz kültürünün güncel durumundan bahsederek katılımcılara konu ile ilgili güncel bilgiler vermiş ve katılımcıların sorularını yanıtlamıştır.

Toplam 5 gün/40 saat süren eğitime katılan eğitmenler Lazca eğitiminde uzman ve deneyimli öğretmenlerden oluşmaktadır. Kursiyer öğretmenlerin tamamı eğitimi başarı ile tamamlayarak Milli Eğitim Bakanlığı’ndan sertifika almaya hak kazandılar.

Lazca eğitici eğitimleri, ortaokullardaki seçmeli Lazca dersleri okutabilecek öğretmen yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

Tehlike Altındaki Diller Masal Festivali-tadnet

DÜNYA’DA BİR İLK! TEHLİKE ALTINDAKİ DİLLER MASAL FESTİVALİ BAŞLIYOR

Laz Enstitüsü ve İstanbul Kafkas Kültür Derneği ortaklığı ile yürütülen Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı projesi kapsamında düzenlenen “Tehlike Altındaki Diller Masal Festivali” 4-5 Haziran 2022 tarihlerinde Kadıköy Belediyesi Yeldeğirmeni SANAT’ta gerçekleşecek.
Avrupa Birliği tarafından desteklenen Tehlike Altındaki Diller Masal Festivali, UNESCO tarafından Türkiye’de tehlike altında olduğu tespit edilen dillerin masallarını bir araya getirmesiyle ülkemizde ve dünyada ilk olmasıyla öne çıkıyor. Festivalin genel yönetmenliğini İsmail Avcı Bucaklişi, sanat yönetmenliğini Turna Sümeyye Anıl yapmaktadır.

Festivalde UNESCO tarafından tehlike altında olduğu tespit edilen Türkiye’deki dillerin tamamında masal dinletileri olacak. Bu yönüyle dünyada bir ilk olma niteliği taşıyan festivalde, tehlikede bulunan 14 dilin konuşurları tarafından anlatılacak masalların yanı sıra Özcan Geçer “anadili temalı sergi” ile, Peradi Ensemble tehlike altındaki dillerde seslendirecekleri şarkılarla; Alevi-Dersim müziği araştırmacı ve icracısı Kemal Kahraman “Sözlü Hafızada Şahmaran”, Hıdır Eren “Zaza Masalları”, Hikmet Akçiçek “Hemşin Masalları”, İsmail Avcı Bucaklişi ise “Laz Masalları” üzerine söyleşiler ile yer alacaklar.

FESTİVALDE TÜRKİYE’DE BULUNAN TEHLİKE ALTINDAKİ 14 DİLDE MASALLAR ANLATILACAK

Tehlike altındaki diller ve tehlike altındaki dillerde masallar adına tarihi bir gün niteliği taşıyan festivalle birlikte, UNESCO’nun tespitlerine göre Türkiye’de bulunan 14 yok olmaya yüz tutmuş dilin sesi dünyaya duyurulacak ve bu dillerdeki masalların dokümantasyonu yapılacak. Lazca, Çerkezce, Pomakça, Zazaca, Batı Ermenicesi, Suryoyo, Gürcüce, Abhazca/Abazaca, Karadeniz Rumcası (Romeika), Romanes, Surayt, Gagauzca, Hemşince, JudeoEspanyol(Ladino), Türkiye’de yok olmaya yüz tutmuş bu 14 dildeki masal anlatımlarıyla eşsiz bir gün yaşanacak.

Ücretsiz ve yetişkinlere yönelik olacak festival Kadıköy Belediyesi Yeldeğirmeni SANAT’ın mekan desteği ile gerçekleşecek. (Yeldeğirmeni SANAT adresi: RasimpaşaMahallesi, İskele Sokak, No: 43/1 Kadıköy/ İstanbul.)

Festival ekibi; Tehlike Altındaki Diller Ağı/TADNET bileşenlerinden Laz Enstitüsü, ZAZA-DER(Zaza Dil ve Kültür Derneği), HADİG (Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği), Midyat Süryani Kültür Derneği, İSPOD (İstanbul Pomak Kültür Derneği), suryaniler.com, Gürcü Kültür Evi, İKKD (İstanbul Kafkas Kültür Derneği), RomaniGodi ile Kadıköy Belediyesi Yeldeğirmeni SANAT Yönetmeni Saba Sümer ve Kadıköy Belediyesi YeldeğirmeniSANAT çalışanları, Karen Gerson Şarhon, Özgür Kalyoncu (Kalandar Dergisi), Eren Özmen, Serap Irmak, Yasemin Oral,Serkan Baysak, Mehmet-Meliha Şentürk, Güneş Yavrı, Güler Polat, Nuran Abdullah, Ela Gülboy, Güzel Kocadağ, Devrim Tekinoğlu, Menekşe Aydın, Gül Kapar, Aygül Okutan, JenyaYayıkoğlu’nun festival hazırlığı sürecindeki destekleri için teşekkürlerini sunmaktadırlar.

Tehlike Altındaki Diller Masal Festivalinin katılımcılarıve tam programı şu şekildedir:

Eylem Bostancı, Özcan Geçer, Kemal Kahraman, Hıdır Eren, Hikmet Akçiçek, Peradi Ensemble, İsmail Avcı Bucaklişi, Turna Sümeyye Anıl, Canan Şentürk Barışık, Zelal Kocadağ, Ahmet Çelik, Sezgin Kaplan, Gunda Ankvab, Ayhan Gürkan, Bayram Erat, Elmas Şahin, Vildan LokumcuManelişi, Forti Borakas, Mehmet Günaydın, Bedri Diril, Melisa Ferahyan, Viktor Kopuşçu.

Festival hakkında detaylı bilgilere @tadnettr sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz.

4 HAZİRAN 2022 CUMARTESİ

AÇILIŞ  Saat: 13.00

Eylem BOSTANCI(Tehlike Altındaki Diller Ağı)

Özcan GEÇER, “Her Dil Tarihin Arşividir” temalı  anadili sergisi

14.00-14.30 İsmail AVCI BUCAKLİŞİ&Turna Sümeyye ANIL, Lazca&Türkçe Masal Dinletisi

MASAL DİNLETİLERİ

14.30-14.45 Canan ŞENTÜRK BARIŞIK, Gürcüce Masal/ ქართული ზღაპარი

15.00-15.15 Zelal KOCADAĞ, Zazaca Masal/SanıkêZazaki

15.15-15.30 Ahmet ÇELİK, Дзэлыкъуэ АхьмэдÇerkesçe Masal/АдыгэбзэкIэ псысэ

15.30-15.45 Sezgin KAPLAN, Romanca Masal/RomaniVakeripe

15.45-16.00 Gunda ANKVAB, Abhazca/ Abazaca Masal /Аҧсуа лакә

16.15-16.30 Ayhan GÜRKAN, Süryanice Masal/TeşhithoBleşono Suryoyo

16.30-16.45 Elmas BOZTAŞ, Hemşince Masal/Hamşetsnag Hekiyat

17.00-17.15 Bayram ERAT, Pomakça Masal/PumaskiMasale

17.15-17.30 Vildan Lokumcu MANELİŞİ, Lazca Masal/Lazuri Paramiti

PANEL

17.30-18.00 Hıdır EREN, Zaza Masallarına Kısa Bir Yolculuk Jung’cu Psikoanalitik  Bir Çözümleme

SERGİ 4-5 HAZİRAN 2022 CUMARTESİ-PAZAR

13.00-18.00 Özcan GEÇER, “Her Dil Tarihin Arşividir” temalı  anadili sergisi

5 HAZİRAN 2022 PAZAR

PANELLER

13.00-14.00 Kemal KAHRAMAN Sözlü Hafızada Şahmaran

16.00-16.30 Hikmet AKÇİÇEK, Hemşin Masalları/Hamşenin Hekiatnere

16.30-17.00, İsmail AVCI BUCAKLİŞİ, Laz Masalları/Lazuri P̌aremetepe

MASAL DİNLETİLERİ

14.15-14.30 Forti BORAKAS, Purim Destani/Epope de Purim

14.30-14.45 Bedri DİRİL, Surayt Masal/KhukkiyatedSuraye

14.45-15.00 Mehmet GÜNAYDIN, Karadeniz Rumcası/Romeika Paramyθi

15.15-15.30 Melisa FERAHYAN, Batı ErmenicesiMasal/Հայերէն հէքեաթ

15.30-15.45 Viktor KOPUŞÇU, Gagauzca Masal

KONSER  

17.30-18.30 Peradi Ensemble

KAPANIŞ

Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü İşbirliğinde Lazca Eğitici Eğitimi Düzenlendi

During the Laz language education for teachers, 2022
During the Laz language education for teachers, 2022

Lazca’nın 2013 yılında seçmeli ders olarak okullara girmesiyle Lazca eğitim verebilecek öğretmen açığı da ortaya çıkmıştı. Bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü iş birliğinde 2018 yılında 19 öğretmene Lazca Eğitici Eğitimi verilmişti. Lazca eğitim verecek öğretmen sayısının azlığı ve okullarda Lazca’nın seçmeli ders olarak yeteri kadar tanıtılmaması nedeniyle Lazca’yı tercih eden öğrenci sayıları da yıldan yıla azalma gösterdi.

Laz Enstitüsü öğretmen ihtiyacının giderilmesine katkı sağlamak ve Lazca’yı yaşatmak için çeşitli dönemlerde eğitimler vermeye devam etti.

Bu kapsamda Lazca eğitici açığını gidermek için verilen son eğitim İzmir Foça’da gerçekleşti.

Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü arasında daha önce imzalanan protokol kapsamında Laz Enstitüsü kolları sıvadı ve  MEB Sertifikalı Lazca Eğitici Kursu açacağını duyurdu. Nisan ayından Mayıs ayına kadar Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri (MEBBİS) üzerinden başvurular alındı. Başvurular sadece Lazca konuşabilen öğretmenlere açıldı ve başvuruların tamamlanmasıyla İzmir Yeni Foça’da eğitimler başladı.

Yeni Foça – Hizmetiçi Eğitim Enstitüsü’nde 9-13 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşen eğitimin açılış konuşmasını Laz Enstitüsü Başkanı İsmail Avcı Bucaklişi yaptı. Laz Enstitüsü’nün kuruluş amacının Lazca’nın yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması olarak anlatan Bucaklişi, bu konudaki çabalar sayesinde Lazca’nın seçmeli ders olarak okutulmaya başlandığını belirtti. Lazca’nın ders olarak okutulmasına olanak sağlayan Milli Eğitim Bakanlığı ile Laz Araştırmacısı-Yazar Hasan Uzunhasanoğlu gibi sahada çalışanlarına teşekkür eden Bucaklişi, Laz Enstitüsü tarafından hazırlanan ders materyalleri ile ders anlatım videolarına Enstitü’nün sosyal medya hesapları aracılığıyla ulaşılabileceğini söyledi.

Bucaklişi konuşmasına şöyle devam etti: “Bu eğitimde Lazca’yı tanıyacağız, Lazca’nın nasıl bir dil olduğunu öğreneceğiz, Lazca eğitim materyallerini inceleyeceğiz ve seçmeli ders statüsündeki Lazca derslerin nasıl işlenebileceği, çocuklara yönelik eğitim materyallerinin hazırlanışını, Lazca sınavlar ve nasıl değerlendirme yapılabileceğini konuşacağız.

Avrupa Birliği’nin mali desteği ile yürüttüğümüz bu eğitimler için Enstitümüzle protokol imzalayarak Lazca eğitici yetiştirilmesine olanak sağlayan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğüne yürekten teşekkür ediyor, eğitime katılacak öğretmenlerimize başarılar diliyorum. Dilerim bu eğitimlerin sonunda sizlerde okullarınızda nice öğrenciler yetiştirir, Lazca’ya hayat verirsiniz.”

Eğitim kapsamında Türkiye’nin dört bir yanından gelen ve MEB bünyesinde görev yapan 19 öğretmene Lazca Eğitici Eğitimi verildi. Eğitimlere anadili Lazca olan, alanında uzman 5 eğitmen görev aldı. Eğitimin sonunda öğretmenler Lazca Eğitici Sertifikası aldı. 

          MEB Sertifikalı Lazca Eğitici Eğitimi başvuruları açıldı

          T.C Milli Eğitim Bakanlığı ve Laz Enstitüsü işbirliği ile YAŞAYAN DİLLER VE LEHÇELER LAZCA KURSU açılacaktır.
          MEB’e bağlı resmi Ortaokullarda kadrolu olarak çalışan ve Lazca bilen öğretmenler başvuruda bulunabilirler.
          Baş vurular MEBBİS üzerinde yapılabilir.
          Son Başvuru 02 Mayıs 2022

          Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi kapsamında düzenlenen etkinlik Avrupa Birliği tarafından desteklenmiştir.

          Dil Statüsü Kazanamamış Diller Webinar’ı 17 Mart Perşembe günü 19.00’da!

          Bangor Üniversitesi’nde Dilbilimi alanında akademisyen olan Dr. Marco Tamburelli’nin konuşmacı olduğu “Dil Statüsü Kazanamamış Diller: Zorluklar ve Fırsatlar” webinarımıza davetlisiniz!
          Tarih: 17.03.2022 Perşembe
          Saat: 19:00 – 20.30Zoom / Online : https://us06web.zoom.us/j/83182899867?pwd=cjZGamExL0xmb0d6UHgrZ1hJM1grdz09
          Webinar ID: 831 8289 9867
          Passcode: 372640

          Youtube / Canlı Yayın : https://www.youtube.com/tadnettr

          TADNET Kadınlarından 8 Mart Mesajı

          TADNET Kimdir?

          Laz Enstitüsü ve İstanbul Kafkas Kültür Derneği’nin girişimi ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu’nun desteği ile yürütülen Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı projesi kapsamında oluşturulmuştur. Türkiye’de konuşulan ve UNESCO kriterlerine göre tehlike altında bulunan diller üzerine hak temelli çalışma yürüten sivil toplum örgütleriyle dayanışma içinde çalışmalarını yürütecektir.

          TADNET (Tehlike Altındaki Diller Ağı), Türkiye ve dünyada yok olma tehlikesi altında bulunan dillerin durumunu, bu diller üzerine başarılı ya da başarısız çalışmaları, bu alandaki literatürü Türkiyeli okurlarla paylaşma, aynı zamanda, dünyanın farklı coğrafyalarında faaliyet yürüten benzer STK ve ağlarla ilişkilenme amacındadır.

          SESİ KISILAN DİLLERİN ORTAK ÇIĞLIĞI YÜKSELDİ

          dünya anadili günü etkinliği
          21 Şubat Dünya Anadili Günü etkinliği Anadilleri tehlike altında olan dil temsilcilerini bir araya getirdi.

          Tehlike Altındaki Diller Ağı (TADNET) çatısı altında toplanan ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan dilleri yaşatmak için yola çıkan 7 sivil toplum kuruluşu 21 Şubat Uluslararası Anadil Günü’nde bir araya geldi.


          Laz Enstitüsü, İstanbul Kafkas Kültür Derneği, İstanbul Pomak Kültür Derneği, Zaza-Der, Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği (HADİG), Midyat Süryani Kültür Merkezi, süryaniler.com’un işbirliğinde düzenlenen buluşmanın adresi İstanbul Üsküdar Altunizade Kültür Merkezi’ydi.

          Anadil Günü buluşmasında farklı dilllerden şarkılar, türküler söylendi, Laz, Süryani, Çerkes ve Zaza mutfaklarından lezzetlerin tadına bakıldı. Diller farklı olsa da söylenmek istenen aynıydı, dillerin, değerlerin yaşatılması için sesi kısılan tüm dillerin ortak çığlığı yükseldi salondan…

          Programda Laz- Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi Koordinatörü Eylem Bostancı proje kapsamında oluşturulan Tehlike Altındaki Diller Ağı TADNET’in amacını ve önemini anlattı. Bostancı, başta Laz Enstitüsü olmak üzere TADNET çatısı altında olan her topluluğun dilini korumak ve yaşatmak için çalıştığının altını çizdi ve sözlerini şöyle sürdürdü:


          İstanbul Pomak Kültür Derneği Başkanı Bayram Erat ise konuşmasında anadilin önemine vurgu yaptı. Erat, “Bizler, yok olma tehlikesi altındaki dillerimizi şehirlere, çağdaş dünyaya uydurmaya çalışıyoruz ve birlikte bir yol bulacağız. Bu yol ile kimliğimizi, dilimizi, kültürümüzü yaşatacağız. Tehlike Altındaki Diller Ağı TADNET olarak masallarımızı birlikte anlatacağız, türkülerimizi birlikte söyleyeceğiz, yeni bir ses, yeni bir fikir, yeni bir enerji olacağız. Ustanın dediği gibi, Bir ağaç gibi tek ve hür, bir orman gibi kardeşçesine…” ifadelerine yer verdi.

          “TADNET olarak, bugüne kadar sesi yeterince duyulmayan dillerin sesi olmak, bu dilleri konuşan halkların temsiliyetlerini yükseltmek ve yüksek sesle biz de buradayız demek üzere varız.”

          İstanbul Okan Üniversitesi Öğretim Üyesi Doktor Murat Topçu-Papşu ise İstanbul Kafkas Kültür Derneği adına söz aldı. Papşu, tehlike altındaki dillerin eğitim öğretim hayatındaki yerine değindi. Türkiye’de konuşulan dillerin tam bir envanterinin çıkarılmadığını, bu dilleri korumak ve geliştirmek için bir programın olmadığını belirten Papşu, okullarda “Yaşayan Diller ve Lehçeler” adı altında seçmeli ders olarak okutulan 8 dil bulunmasına rağmen bu derslerin seçimi ve sınıf oluşturulması ile ilgili çeşitli sorunlar yaşandığını ifade etti.

          İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi, Yabancı Diller Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doktor Yasemin Oral ise “Tehlike Altındaki Diller Bağlamında Anadili” sunumunda dünyada ve Türkiye’de tehlike altındaki dillere ilişkin istatistiksel verileri paylaştı.
          Akademisyenler kürsüyü bir de çocuk konuşmacıya teslim etti. Zaza-Der’den Zelal Kocadağ’ın anadili ve çocukluk üzerine yaptığı konuşma salondakilerden büyük alkış aldı.

          Programda Tehlike Altındaki Diller Müzik Dinletisi ile konuklara eşsiz bir müzik ziyafeti sunuldu. Romanes dilinde şarkılar söyleyen Amare Gilav grubu ile başlayan dinletide Bahar & Anıl Gündüz Zazaca, Gökhan Alptekin Lazca, Deju Gub korosu ise Çerkesçe şarkılar ile dinleyenlere keyif dolu dakikalar yaşattılar. Tehlike altındaki farklı dillerde şarkılar söyleyen çocuk müzisyen Jara Çimen ise performansıyla göz doldurdu.

          Sunuculuğunu Zaza-Der’den Şükran Lilek Yılmaz’ın yaptığı etkinlikte, TADNET tanıtım filmi ile “Karşılaşmalar” isimli Süryanice konulu kısa film gösterildi.
          Ayrıca etkinlik alanında farkındalık oluşturulması amacıyla dillerin tehlike altında oluşuna dikkat çeken çok sayıda posterin yer aldığı bir sergiye yer verildi.
          Programın sonunda tüm katılımcılara etkinlik anısına TADNET çantası ve tehlike altındaki diller ile ilgili görselleri barındıran küçük fotoblok görseller hediye edildi.

          TADNET

          ONLİNE LAZCA EĞİTİMLERE REKOR KATILIM

          Laz Enstitüsü Online Lazca Dersler
          Laz Enstitüsü Ekim ayında (2021) ücretsiz olarak online Lazca Dersler düzenledi.

          Lazcayı ayakta tutmak ve Laz kültürünü; gelenek görenekleri, dili, tarihi, mimari anlayışı gibi tüm değerleri ile yaşatmak için kurulan Laz Enstitüsü, ücretsiz Lazca eğitiminde rekora koştu.

          Laz Enstitüsü Başkanı İsmail Bucaklişi, Lazca eğitimi için Türkiye’nin yanı sıra Avrupa ve Amerika’dan 300’ün üzerinde başvuru aldıklarını belirterek, eğitimlerin başlangıç seviyesinin tamamlandığını duyurdu.

          Dünyanın dört bir yanından yetişkinler için alınan başvuruların ardından eğitimler başladı. Laz Enstitüsü öncülüğünde yaklaşık 10 yıldır devam eden eğitimler, Covid 19 nedeniyle bu yıl online olarak gerçekleştirildi.

          Kursiyerlerin Lazca eğitim seviyelerine göre başlangıç ve orta seviye olmak üzere sınıflar oluşturuldu. Aynı anda 9 sınıf açıldı ve farklı Lazca öğretmenleri tarafından her bir sınıf için toplam 12 saat başlangıç seviyesinde Lazca eğitim verildi. 1 Kasım 2021’de başlayan başlangıç seviye eğitimler 30 Ocak 2022’de tamamlandı. Tamamen ücretsiz verilen eğitim için kullanılacak kaynak kitaplar da Laz Enstitüsü tarafından hazırlandı. Online Lazca eğitimlerde Lazuri Doviguram adını taşıyan Lazca ders kitabı eğitim materyali olarak kullanıldı.

          Enstitü ayrıca Lazca öğrenmek isteyenler için 14 farklı video içeriği hazırladı ve bu görsel içerikler youtube kanalı aracılığıyla Lazcayı öğrenmek isteyenlere sosyal medya üzerinden sunuldu.

          Eğitimlerin amacı, Lazca okur yazarlığı geliştirmek ve özellikle sosyal mecralarda Lazca’nın kullanırlılığını yaygınlaştırmak.

          Lazca’nın seçmeli ders olmasından, ders kitaplarına girmesine hatta 7 Kasım’ın Lazca Dil Günü ilan edilmesine kadar bir çok çalışmada öncü rol üstlenen Laz Enstitüsü Başkanı İsmail Bucaklişi, ücretsiz verilen Lazca eğitimine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

          Bucaklişi, “Lazca eğitimi yıllardır veriyoruz ama ilk kez bu kadar yoğun bir başvuru aldık ve doğrultuda ilk kez bu kadar çok sınıf açabildik. Türkiye’nin her tarafından, Avrupa ve Amerika’dan eğitime katılan kursiyerlerimiz oldu. Bazıları hiç Lazca bilmiyordu, bazıları orta derece, bazıları ise çok iyi derecede biliyorlardı. Katılımın bu kadar çeşitli, bilen bilmeyen herkesin eğitime ilgi duyması bizim için çok sevindiriciydi. Öyle Ïki iyi derece Lazca bilen kursiyerlerimiz bu eğitimlerin sonunda kendilerinin de Lazca öğretme isteği duyduklarını, eğitici olmak istediklerini belirttiler. Bu durum ise sevindirici olduğu kadar Lazca’ya sahip çıkma, yaşatma anlamında hem umut verici hem de Enstitü olarak yol kat ettiğimizi gösteriyor.”

          Laz Enstitüsü
          2013 yılında İstanbul’da kurulan Laz Enstitüsü Lazca okur-yazarlığın gelişmesi, Lazcanın yazılı bir dil haline gelmesi için çalışıyor. Enstitü, MEB ile imzaladığı bir protokol ile 2014-2018 yılları arasında Ortaokul 5,6,7 ve 8. Sınıflar için Lazca ders kitapları hazırladı. 2016-2018 yılları arasında Avrupa Birliği tarafından desteklenen Yaşayan Lazca projesini başarı ile tamamlayan Enstitü, yine Avrupa Birliği tarafından desteklenen Temmuz 2020’den beri Laz-Çerkes Sivil Toplum Ağı Projesi kapsamında pek çok farklı başlıklarda çalışmalarını sürdürüyor.

          Laz Enstitüsü

          1...345...1717 Sayfanın 4. Sayfası

          Görsel & Multimedya

          2025 Lazuri Duvar Takvimi

          2025 Lazuri Duvar Takvimi: Bir Kültürel Hafıza ve Dil Yaşatma Projesi   Laz Enstitüsü tarafından hazırlanan 2025 Lazuri Duvar Takvimi, Lazcanın yaşatılması ve kültürel hafızanın korunması...

          Güncel Kategoriler

          Mi Vorert · Mi Boret · Hakkımızda

          Laz Enstitüsü, Laz halkının dilini (Lazca ve Megrelce) ve bütün kültür öğelerini; tarihini, masallarını, destanlarını, edebiyatını, folklorunu, inançlarını ve değer yargılarını; coğrafya, etnografya ve arkeolojilerini; mimari anlayış ve uygulamalarını; gelenek ve göreneklerini; Laz kültürü ile ilgili diğer bütün alanları incelemek, araştırmak ve tanıtmak bütün bunları geliştirmek için projeler üretmek ve bu projelerin uygulanması için çaba göstermeyi amaçlar.

          Adresi çkuni:
          Halitağa Cad. 32/27 Kadıköy, İstanbul.
          laz.enstitu@lazenstitu.com

          Lazuri Enstitu · Laz Enstitüsü 2023 © Tüm Hakları Saklıdır